
Zakład Cytobiochemii
KIEROWNIK
PRACOWNICY
Doktoranci
- Mgr Weronika Gajdzik-Nowak
- Mgr Piotr Hinc
- Mgr Ilona Opiełka
- Mgr Julia Pabisz
TEMATYKA PRACY BADAWCZEJ I NAJWAŻNIEJSZE WYNIKI
- Biogeneza tratw błonowych:
a) badanie oddziaływań białek MAGUK z flotylinami i ich znaczenie w organizacji tratw błonowych komórek krwiotwórczych;
b) poszukiwanie ogólnego molekularnego mechanizmu organizacji i regulacji tratw błonowych w komórkach nabłonka i fibroblastów. - Wpływ tratw błonowych w przejściu na raka prostaty opornego na kastrację (CRPCa).
- Mechanizmy modulacji aktywności biologicznej lipidów sygnalnych w błonach biologicznych.
- Nanostruktury origami DNA w badaniach błon biologicznych.
- Liposomy jako kierowane nośniki leków.
PRZYKŁADOWE TEMATY PRAC DOKTORSKICH
W Zakładzie Cytobiochemii w latach 1994-2023 29 osób z sukcesem zakończyło przewody doktorskie:
- Agnieszka Chytła. 2023. Analiza oddziaływania białka MPP1 z flotylinami w sztucznych modelach błon – badania in vitro.
- Magdalena Trybus. 2023. Białko EFR3A jako potencjalny partner flotyliny 2 oraz możliwy organizator tratw spoczynkowych.
- Jolanta Żelasko. 2023. Badanie oddziaływania kwasu fosfatydowego z białkiem mTOR oraz wpływ cholesterolu na tę interakcję.
- Ambroise Wu. 2022. Role of ABCA1 transporter in the plasma membrane reorganization in mammalian cells.
- Lucyna Matusewicz. 2019. Immunoliposomowa forma simwastatyny jako potencjalny terapeutyk w leczeniu nowotworów zależnych od EGFR
- Mohamed Elderdfi. 2018. Interaction of MPP1 with membrane lipids with respect to the regulation of lateral membrane organization
- Izabela Michalczyk. 2017. Próba określenia mechanizmu agregacji spektryny oraz fizjologicznej roli tego zjawiska.
- Monika Toporkiewicz. 2015. Liposomowy nośnik leku genetycznego przeznaczony do celowanej terapii nowotworów krwi.
- Justyna Meissner. 2014. Liposomowa postać kompleksu oligonukleotyd-polietylenoimina w celowanej terapii ludzkich nowotworów krwi.
- Joanna Podkalicka. 2014. Wpływ białka MPP1 na organizację tratw spoczynkowych w błonach komórkowych.
- Justyna Korycka. 2014. Identyfikacja produktów genów ZDHHC w komórkach hematopoetycznych oraz w komórkach nowotworowych pochodzenia hematopoetycznego i nabłonkowego. Wpływ białek DHHC na cykl komórkowy komórek erytroidalnych.
- Leszek Kotula. 2013. Allosteryczna regulacja kinazy Abi poprzez białko Abi1 oraz jej znaczenie w przekazywaniu sygnałów w komórce.
- Marcin Wolny. 2011. Próba oceny mechanizmu wiązania lipidów (identyfikacja kluczowych reszt aminokwasowych) i jego fizjologicznej roli przez domenę wiązania ankiryny spektryny erytrocytarnej.
- Agnieszka Łach. 2011. Rola białka MPP1 w organizacji tratw błonowych komórek erytroidalnych.
- Adam Kolondra. 2010. Konstrukcja i analiza funkcji domeny ankiryny erytrocytarnej odpowiadającej za wiązanie spektryny.
- Anna Chorzalska. 2009. Badania nad biologiczną rolą oddziaływań spektrynowych domen wiązania ankiryny z lipidami błon w układach modelowych oraz w błonach naturalnych i żywych komórkach.
- Michał Grzybek. 2008. Szkielet błony komórek mielo- i limfoidalnych w czasie chemioterapeutycznie indukowanej apoptozy.
- Elżbieta Heger. 2008. Próba identyfikacji mutacji leżących u podstaw kilku przypadków dziedzicznych anemii hemolitycznych.
- Aleksander Czogalla. 2007. Badania strukturalne domeny wiązania lipidów erytrocytarnej spektryny beta metodą ukierunkowanego znakowania spinowego.
- Paulina Wyrozumska. 2007. Lipidowe nośniki leków genetycznych w terapii genowej ostrych białaczek.
- Dżamila Bogusławska. 2006. Podstawy molekularne kilku przypadków dziedzicznej sferocytozy (HS) związanych z ubytkiem ankiryny pochodzących z terenów zachodniej Polski.
- Ewa Bok. 2006. Funkcje domeny wiązania ankiryny spektryny nieerytrocytarnej i erytrocytarnej.
- Katarzyna Stebelska. 2005. Wpływ rozmieszczenia aminofosfolipidów w błonie komórkowej na jej oddziaływania z kationowymi liposomami.
- Patrycja Dubielecka. 2005. Badania zmian rozmieszczenia spektryny, ich regulacja oraz powiązanie z indukowaną chemioterapeutycznie apoptozą w limfocytach nowotworowych.
- Anita Hryniewicz-Jankowska. 2003. Identyfikacja i charakterystyka miejsca oddziaływania spektryny erytrocytarnej z mono- i dwuwarstwami lipidowymi bogatymi w PE.
- Beata Hanus-Lorenz. 2001. Epitopy i motywy spektryny alfa są obecne w białkach komórek roślin, drożdży i sinic.
- Michał Lorenz. 1999. Spektryna roślin i bakterii.
- Witold Diakowski. 1997. Oddziaływanie spektryny mózgowej z fosfolipidami błony.
- Katarzyna Białkowska. 1995. Współzależność oddziaływań fosfolipidów i ankiryny ze spektryną. model ankiryna:PE.
- Brygida Bisikirska. 1995. Spektrynopodobne białka występujące w komórkach bakterii i roślin.
- Alfred Palkowski. 1994. Hemina jako regulator intensywności inkorporacji znakowanej tymidyny i proliferacji komórek pochodzenia mieloidalnego i komórek jednojądrzastych krwi obwodowej.
WYBRANE PROJEKTY BADAWCZE
- Projekt NCN PRELUDIUM-BIS: „Analiza organizacji tratw błonowych w przejściu nabłonkowo-mezenchymalnym”.
Kierownik projektu: dr hab. Aleksander Czogalla, prof. UWr.
Suma przyznanych środków: 688 080 PLN - Projekt ABM: „Mutation-resistant nano therapeutics inhibiting interaction of RNA-virus, SARS-CoV-2”
Suma przyznanych środków (całe konsorcjum): 18 204 731,30 PLN - Projekt NCN PRELUDIUM: „Szczegółowa charakterystyka procesu palmitylacji białka MPP1 i jego wpływu na właściwości fizykochemiczne oraz lateralną organizację błony komórek erytroidalnych„
Kierownik projektu: mgr Weronika Gajdzik-Nowak - Projekt NCN PRELUDIUM: „Badania nad rolą białka ABCA1 w kluczowych procesach progresji czerniaka„
Kierownik projektu: dr Ambroise Wu - Projekt NCN SONATA-BIS: „Molekularne mechanizmy selektywności względem błonowych lipidów sygnałowych: kwas fosfatydowy i ceramido-1-fosforan„
Kierownik projektu: dr hab. Aleksander Czogalla, prof. UWr.
Suma przyznanych środków: 2 240 800 PLN - GRANT POLPHARMY: „Zaprojektowanie, wytworzenie oraz sprawdzenie skuteczności nowych nośników genu TP53 do zastosowania w terapiach przeciwnowotworowych”, Suma przyznanych środków: 510 000 PLN
- Projekt NCN MOZART: „Określenie mechanizmu i warunków wnikania liposomów wytworzonych w technologii LipoShell do komórek w hodowlach in vitro„.
Partnerstwo: dr hab. Aleksander Czogalla (Uniwersytet Wrocławski) i Lipid Systems sp. z o.o - Projekt NCN MINIATURA: „Rola i fizjologiczne znaczenie białka MPP1 w organizacji lateralnej błony plazmatycznej komórek limfoidalnych”
Suma przyznanych środków: 49 500PLN - Projekt NCN PRELUDIUM: „Szczegółowa charakterystyka procesu palmitylacji białka MPP1 i jego wpływu na właściwości fizykochemiczne oraz lateralną organizację błony komórek erytroidalnych”
Suma przyznanych środków: 140 000 PLN
WYPOSAŻENIE APARATUROWE
- Pracownia mikroskopii konfokalnej: mikroskop konfokalny Zeiss LSM 510 Meta, z zestawem laserów, system FCS i FLIM firmy PicoQuant; mikroskop konfokalny Leica TCS SP8 z pięcioma detektorami (w tym dwoma HyD) i optymalnym zestawem laserów
- Pracownia hodowli komórkowych: dwie komory z laminarnym przepływem wyposażone w filtry ULPA, dwa inkubatory CO2, wirówka, mikroskop
- Ultrawirówka Optima L90K z optymalnym zestawem rotorów (Beckman-Coulter)
- Spektrofluorymetr Cary Eclipse z czytnikiem do mikropłytek
- Systemy do pomiaru ciśnienia powierzchniowego monowarstw (NIMA, KIBRON) umożliwiające pomiar potencjału powierzchniowego monowarstw oraz ich wizualizację w mikroskopii fluorescencyjnej
- System do badań oddziaływań molekularnych MONOLITH (NanoTemper) oraz oceny jakości białek TYCHO (NanoTemper)
- System do badań oddziaływań molekularnych metodą biointerferometrii (Octet)
WYBRANE PUBLIKACJE
PATENTY
- Grzybek M., Wyrozumska, P., Langner, M., Grieb, P., Kozubek A. Sikorski, A.F. kompozycja lipidowa do wytwarzania liposomów. Patent Nr P. 196966 (2008; zgłoszony w 2005).
- Wyrozumska P., Walasek, M., Kuliczkowski, K., Sikorski, A.F. Kompozycja lipidowa do wytwarzania nośnika leków genetycznych i jej zastosowanie. Patent Nr P-383 287, 09.2010.
- Toporkiewicz M., Meissner J., Kuliczkowski K., Sikorski A.F. Kompozycja lipidowa służąca do wytworzenia kierowanego za pomocą przeciwciał liposomowego nośnika lekow genetycznych oraz jej zastosowanie: P.407949, data pierwszeństwa: 2014-04-18
- Matusewicz L., Sikorski A.F. Kierowany za pomocą przeciwciał, liposomowy preparat statyny oraz jego zastosowanie: P425432 – Pat.236106 (2018)
WSPÓŁPRACA
- Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław
- Ośrodek Badawczo-Rozwojowy, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu
- Uniwersytet Opolski, Instytut Biotechnologii
- Uniwersytet Techniczny Drezno, Instytut Paul Langerhans
Galeria
